Nowoczesna strona internetowa

Artykuły

Większość z nas doskonale zdaje sobie sprawę z tego, czym jest strona internetowa i do czego służy. Postaram się odpowiedzieć na pytanie, jaka powinna być nowoczesna i użyteczna strona internetowa. Również postaram się odpowiedzieć, jakie wyzwania stawiane są przed projektantami i co jest od nich wymagane przy projektowaniu nowoczesnych stron.

Na początku projektant musi sobie zdawać sprawę, dla kogo projektuje stronę internetową – kto będzie odbiorcą treści. Musi również zdawać sobie sprawę z tego, jaka treść będzie prezentowana w danym serwisie internetowym (co ma przekazać). Bez świadomości problemu projektowego, dalsze kroki stworzenia nowoczesnej i użytecznej strony mogą skończyć się fiaskiem.

Moc prototypów

Przy projektowaniu nowoczesnej strony musimy porzucić standardowe myślenie, trzeba się postawić w obowiązku stworzenia modelu, który na pierwszy rzut oka może wydawać się zabawą, a nie rzetelną pracą. Jednak projektant musi traktować model strony (pierwotny szkic) jako ważną rzecz podczas projektowania, ponieważ umożliwi mu to stworzenie czegoś bez podstawowych wad, które mogłyby umknąć mu podczas podstawowego procesu. Szkic powinien być niechlujny, aby nie tracić za dużo czasu nad jego formą, musi być ekspresyjny i oddawać istotę strony, jej rodzaj, funkcje i korelacje. Tworzenie szkiców/prototypów, chociaż czasochłonne i przez niektórych jest uważane za niepotrzebną stratę czasu, prowadzi na przekór do szybszego osiągnięcia celu projektowego. Prototypy to eksperymentowanie z funkcjonalnościami i celami strony internetowej w pierwszym stadium projektowym.

Myślenie o doświadczeniach użytkownika

Aby dobrze zaprojektować stronę internetową, nie możemy patrzeć na projekt tylko z naszej perspektywy, musimy zastanowić się, jak inni sobie poradzą z naszą stroną. Musimy wychodzić o krok dalej, niż oczekiwania użytkownika – musimy go zaskakiwać i stwarzać możliwość do interakcji nie tylko na zadowalającym go poziomie, ale wychodzić dalej. Projektując jedną część układanki, jaką jest strona internetowa jesteśmy zobligowani do sprawdzenia i konsultacji koncepcji również z innymi elementami układanki, jakimi są między innymi: identyfikacja firmowa, działania social media, interakcje z klientami/użytkownikami w punktach obsługi, itp. Wszystkie elementy muszą składać się w jedną spójną całości. Użytkownik wchodzący na stronę danej firmy/instytucji, powinien już przekładać swoje doświadczenia ze wcześniejszych kontaktów z danym brandem, nie może dostawać sprzecznych bodźców.

UX (user experience/doświadczenie użytkownika) jest ostatnio bardzo rozwijającym się podejściem projektowym. Od kilku lat organizowane są w największych polskich miastach konferencje WUD (World Usability Day/Światowy dzień użyteczności), które mają zachęcić i zmobilizować klasę kreatywną do zwrócenia uwagi na problemy użytkowników, a przede wszystkim na problemy z dostępem, między innymi, dla osób niepełnosprawnych i starszych. UX zajmuje się w dużej mierze tworzeniem pozytywnych doświadczeń użytkownika poprzez przemyślany projekt. Termin User Experience pojawił się w dyskursie dopiero w okolicach roku 2000, pomimo, że ergonomia i interakcja były już brane pod uwagę o wiele wcześniej. Na elementy UX składają się przede wszystkim:

  • znajdowalność (findability) – to czy wszystkie elementy strony zostały umieszczone w łatwy do znalezienia sposób,
  • wzbudzanie pożądania (desirability) – to jak strona oddziałuje estetyką na użytkownika,
  • wiarygodność (credibility) – czy użytkownicy zaufają serwisowi i powierzą na przykład swoje prywatne dane,
  • dostępność (accessibility) – czy strona jest dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych i czy uda nam się użytkować ją z różnych urządzeń,
  • użyteczność (usability) – czy strona jest łatwa i prosta w użyciu,
  • funkcjonalność (usefulness) – czy strona spełnia potrzeby użytkowników.

Otwartość na nowoczesne technologie

Każdy powstający projekt powinien opierać się na trendach aktualnie panujących w branży internetowej. Obecnie strona internetowa niebazująca na technologii HTML5 oraz nieposiadająca responsywności (responsive web design) jest skazana na niepowodzenie/niepopularność. Nawet najwspanialszy projekt graficzny jeśli jest postawiony na przestarzałym trzonie, nie będzie atrakcyjny dla ciągle bardziej wymagającego odbiorcy. Technologie notorycznie ewoluują, zmieniają się i wymagają adaptacji projektów graficznych, doprojektowania kolejnych formatek, które dopasowane są na coraz większą rzesze urządzeń. Responsywność niezaprojektowana, tylko stworzona ze szablonu, może w rażący sposób odstraszyć użytkownika strony, ponieważ staje się nielogiczna i jest niedostosowana do przyzwyczajeń użytkowników danego urządzenia, czy to smarphona, tabletu bądź komputera. Myślenie, w jaki sposób nasza strona jest użytkowana na każdym z urządzeń, pozwala nam wyeliminować niepożądane znudzenie czy niechęć do naszego serwisu. Użytkownik musi trafić na zawartość/treść w możliwie jak najprzyjemniejszy dla niego sposób. Treść nie musi być dostępna po „dwóch kliknięciach”, jednak musi być tam, gdzie spodziewa się jej użytkownik. Droga dotarcia do poszukiwanej treści może być inna na różnych urządzeniach i nie możemy traktować responsywności jako tylko zmienienie siatki/gridu. W roku 2014 w Polsce 25,5% populacji Polski posiada smarphony, jest to wielka liczba użytkowników, o których musimy pamiętać, nie możemy pomijać ich w swoich projektach – dlatego słuszność projektowania stron w RWD (responsive web design) jest duża. Liczba użytkowników inteligentnych telefonów z roku na rok się zwiększa.

Testy, badania i analiza

Strony internetowe bardzo szybko stają się nieaktualne. Notorycznie musimy być w biegu, aby nadążyć za trendami, musimy więc na bieżąco monitorować stronę internetową i wyciągać z tego wnioski. Pierwsze testy na użytkownikach powinny odbyć się przed publikacją w internecie całej strony, wtedy będziemy mogli oddać pod analizę zachowania użytkowników i w razie potrzeby przeprojektować stronę, aby bardziej odpowiadała naszemu założeniu. Kolejne testy muszą odbywać się cyklicznie i sprawdzać, czy koncepcja naszej strony internetowej idzie w dobrym kierunku. Zalecane jest korzystanie ze wszelkiego rodzaju statystyk przepływu użytkowników po stronie – na przykład jedno z najpopularniejszych narzędzi Google analytics. Zbieranie danych oraz słuchanie użytkowników pomoże nam do pełnego zrozumienia i budowania nowych ciekawych doświadczeń dla użytkownika. Do badań możemy wykorzystać takie metody, jak: test zawartości retorycznej, test obserwacji mimiki twarzy, test pięciosekundowy, test decyzji użytkownika, test pięciominutowy, test zadaniowy, test clicktrackingowy, test eyetrackingowy. Wszystko to przyczyni się do zrozumienia, jak witryna funkcjonuje i do odpowiedzi na pytanie, jak może lepiej funkcjonować.

Podsumowując, strona internetowa powinna być zorientowana na użytkownika. Przy projektowaniu strony, powinniśmy czerpać wiedzę z badań nad użytkownikami. Powinniśmy mieć określony cel i wyznaczniki naszego projektu (wystrzegać się za dużej ilości celów). Dobry projekt strony musi uwzględniać użyteczność i dostępność dla wszystkich użytkowników – brak dyskryminacji kogokolwiek czy to ze względu na niepełnosprawność czy ze względu na posiadany sprzęt. Nowoczesna strona musi być cały czas rozwijana i na bieżąco uaktualniana o nowe technologie.