Czy kościół może stać się basenem? W holenderskim Heerlen architekci z pracowni MVRDV we współpracy z Zecc Architecten udowadniają, że adaptacja zabytkowej architektury może łączyć szacunek dla historii z odważnym podejściem do projektowania. Projekt „Holy Water” zakłada przekształcenie ponad stuletniego kościoła św. Franciszka z Asyżu w nowoczesny basen miejski, zachowując jednocześnie najcenniejsze elementy historycznego wnętrza.
Drugie życie zabytkowego kościoła
Kościół św. Franciszka z Asyżu, wybudowany w 1923 roku, zakończył swoją funkcję sakralną w 2023 roku. Zamiast pozostawić budynek pustym, władze Heerlen zdecydowały się nadać mu nowe życie. Zwycięski projekt zakłada stworzenie ogólnodostępnego basenu, który stanie się jednocześnie miejscem rekreacji, spotkań i wydarzeń kulturalnych.
Architekci postawili na zachowanie charakterystycznych elementów świątyni. We wnętrzu pozostaną między innymi witraże, drewniane sklepienie oraz historyczna ambona, która zyska nową funkcję – stanowiska ratownika. Takie rozwiązania pozwalają zachować pamięć o historii budynku, jednocześnie dostosowując go do współczesnych potrzeb.
Architektura, która zmienia się wraz z użytkownikami
Najbardziej charakterystycznym elementem projektu będzie basen z regulowanym dnem. Dzięki ruchomej konstrukcji jego głębokość będzie można dostosować do różnych aktywności i użytkowników. Po całkowitym podniesieniu dna przestrzeń odzyska płaską posadzkę, umożliwiając organizację rozmaitych wydarzeń w przestrzeni.
Projekt przewiduje również możliwość pokrycia podłogi cienką warstwą wody. Powstała w ten sposób lustrzana tafla odbije sklepienie i witraże kościoła, tworząc efekt, który pozwoli odwiedzającym dosłownie „chodzić po wodzie”.
Ławki z dawnej świątyni również pozostaną częścią wnętrza. Zostaną wkomponowane w szklane przegrody otaczające nieckę basenu, pełniąc funkcję siedzisk dla pływaków oraz miejsc dla osób obserwujących wydarzenia.
Szacunek dla historii i nowoczesne rozwiązania
Jednym z największych wyzwań projektu było pogodzenie funkcji basenu z ochroną zabytkowej struktury budynku. Wokół niecki zaprojektowano szklane przegrody ograniczające wpływ wilgoci na historyczne elementy wnętrza, w tym witraże.
Przewidziano także kompleksową modernizację techniczną obiektu. Dach zostanie zaizolowany od zewnątrz, zachowując widoczną od środka oryginalną konstrukcję. Drewniane sklepienie pozostanie nienaruszone i zostanie uzupełnione o panele poprawiające akustykę, natomiast instalacje techniczne zostaną ukryte w piwnicy, aby nie zakłócać historycznego charakteru przestrzeni.
Dopełnieniem projektu będzie mozaikowa posadzka opracowana we współpracy z lokalnymi artystami. Jej kolorystyka i wzory nawiążą do istniejących witraży oraz tradycji murali, z których słynie Heerlen.
Nowa funkcja bez utraty tożsamości
Projekt „Holy Water”, którego otwarcie planowane jest na koniec 2027 roku, pokazuje, że adaptacja zabytków nie musi oznaczać rezygnacji z ich historii. Przeciwnie – dzięki przemyślanym rozwiązaniom architektonicznym dawny kościół zachowa swój wyjątkowy charakter, zyskując jednocześnie nową rolę w życiu lokalnej społeczności.
