Przejdź do treści
Zdjęcie główne artykułu
Czy przedmiot produkowany na dużą skalę może być sztuką? IKEA sprawdza to w kolekcji KONSTRUNDA, stworzonej z siedmiorgiem twórców. Powstały 22 obiekty na pograniczu mebla, dekoracji i sztuki.

KONSTRUNDA to limitowana kolekcja IKEA, której punktem wyjścia nie była konkretna funkcja ani jednolity język wizualny. Projektanci otrzymali raczej możliwość stworzenia obiektów wynikających z własnego sposobu pracy, doświadczeń i zainteresowań.

W projekcie udział wzięli Akanksha Deo, Andu Masebo, Lisa Reiser, Emanuele Stamuli, Lisa Hilland oraz duet Ingrid Leander Berg i Igor Holtermann. Pracują w różnych dyscyplinach — od projektowania mebli i wnętrz, przez szkło i ceramikę, po tekstylia. IKEA określa trzy hasła, które miały prowadzić cały projekt: swoboda, radość i odwaga.

Sztuka z metką IKEA

Najciekawszy w KONSTRUNDZIE jest chyba sam eksperyment. IKEA wykorzystuje możliwości masowej produkcji do stworzenia przedmiotów, które celowo nie próbują być wyłącznie funkcjonalne. To odwrócenie jednej z najbardziej charakterystycznych zasad marki. Zamiast zaczynać od pytania „do czego ma służyć ten przedmiot?”, część projektów powstała raczej z pytania „co ma wywoływać?”. 

Karin Gustavsson, Creative Leader kolekcji, tłumaczyła, że twórcy nie otrzymali sztywnego briefu. Mieli zachować własny język i pracować z materiałami oraz technikami, które dobrze znają — albo wykorzystać projekt jako okazję do eksperymentowania. Jednocześnie każdy obiekt musiał przejść przez realia produkcji IKEA: konstrukcję, dobór materiałów, transport i opakowanie. 

Właśnie to napięcie pomiędzy indywidualnym autorstwem a przemysłową skalą jest w tej kolekcji szczególnie interesujące.

Andu Masebo: stal, szkło i bardzo proste gesty

Jednym z najmocniejszych obiektów KONSTRUNDY jest stolik zaprojektowany przez Andu Masebo — londyńskiego projektanta z doświadczeniem w stolarstwie, obróbce metalu i ceramice.
 

Duży szklany blat został zamknięty w masywnej, metalizowanej ramie z giętych rur. Konstrukcja jest jednocześnie bardzo prosta i nieproporcjonalnie wyrazista. W wersji srebrnej wygląda niemal jak obiekt wyjęty z galerii collectible design, choć w IKEA kosztuje 799 zł.
 

Masebo zaprojektował również wypolerowaną formę ze stali nierdzewnej, którą można potraktować jako dekorację, misę albo po prostu autonomiczny obiekt. Projektant konsekwentnie pozostawia użytkownikowi przestrzeń do własnej interpretacji tego, czym właściwie jest przedmiot.

KONSTRUNDA srebrny stolik | Andu Masebo

Lisa Reiser: szkło, które wygląda jak miękka forma

Zupełnie innym językiem posługuje się Lisa Reiser. Szwedzka projektantka ukończyła Beckmans College of Design i pracuje przede wszystkim ze szkłem, ceramiką i metalem.


Jej zielona dekoracja dla KONSTRUNDY powstaje z dmuchanego i ręcznie formowanego szkła. Falista bryła wygląda niemal miękko — bardziej jak przeskalowany żelek niż klasyczny dekoracyjny wazon czy rzeźba. IKEA wycenia ją na 79,99 zł.
 

To jeden z ciekawszych przykładów realizacji założenia całej kolekcji: przedmiot nie musi wykonywać żadnego szczególnie skomplikowanego zadania. Może po prostu istnieć we wnętrzu i budować jego charakter.

KONSTRUNDA Dekoracja, imitacja srebra | Lisa Reiser

Emanuele Stamuli: geometria zamiast dekoracyjności

Emanuele Stamuli wprowadza do kolekcji znacznie bardziej graficzny język. Projektant pracujący m.in. przy wnętrzach i przestrzeniach związanych z modą stworzył rodzinę czarno-białych obiektów opartych na prostych geometriach.

Wśród nich znalazł się niewielki stolik ze stalowym blatem i czarno-białą podstawą. Ma zaledwie 30 cm średnicy, ale dzięki proporcjom i kontrastowi bardziej przypomina niewielki totem niż typowy stolik pomocniczy. Kosztuje 199 zł.

Do tej samej rodziny należą wazony i dywan, dzięki czemu pojedynczy motyw może funkcjonować w zupełnie różnych skalach i materiałach.

KONSTRUNDA Dywan i wazon | Emanuele Stamuli

Akanksha Deo i przedmioty, które mają osobowość

Jeszcze inaczej do projektu podeszła Akanksha Deo, projektantka i artystka wizualna urodzona w New Delhi, pracująca obecnie również w wewnętrznym zespole IKEA.


Punktem wyjścia stały się dla niej obiekty przypominające postaci lub towarzyszy obecnych w domu. Jednym z nich jest intensywnie niebieska, włochata makata wykonana z poliestru z recyklingu. Ma 160 cm wysokości i trudno potraktować ją wyłącznie jako neutralną dekorację ściany.


Deo odwołuje się również do indyjskiego rzemiosła i wspomnień z dzieciństwa. W innych obiektach z serii pojawiają się formy inspirowane tradycyjnymi drewnianymi zabawkami oraz przedmioty pomyślane niemal jak domowi „opiekunowie”.

KONSTRUNDA Ozdoba i makata | Akanksha Deo

IKEA jako galeria?

Oczywiście KONSTRUNDA nie rozwiązuje odwiecznego sporu o to, gdzie kończy się design, a zaczyna sztuka. I prawdopodobnie nie ma takiej ambicji.
 

Znacznie ciekawsze jest to, że jedna z największych firm wyposażenia wnętrz na świecie świadomie rezygnuje tutaj z jednolitego stylu i pozwala poszczególnym autorom być widocznymi. Obiekty nie muszą do siebie idealnie pasować. Nie tworzą też kolejnego kompletnego „stylu IKEA”, który można przenieść do mieszkania w całości.
 

To raczej zestaw bardzo różnych propozycji pokazujących, że wnętrze może powstawać z pojedynczych, osobistych wyborów — a przedmiot nie zawsze musi usprawiedliwiać swoją obecność funkcją. I właśnie dlatego KONSTRUNDA może być jedną z ciekawszych kolekcji IKEA ostatnich lat. Nie dlatego, że każdy z jej obiektów jest równie udany, ale dlatego, że masowa marka próbuje przenieść logikę collectible design do przedmiotów kosztujących od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.
 

KONSTRUNDA liczy 22 produkty. W Polsce kolekcja pojawiła się stacjonarnie 4 września 2026 roku w IKEA Warszawa Targówek i IKEA Warszawa Janki; IKEA zapowiada także sprzedaż internetową.